Zabezpieczenie roślin na okres zimowy

Niektóre, popularne rośliny ozdobne pochodzą z innych stref klimatycznych i nie są w pełni mrozoodporne, szczególnie na ostre mrozy najczęściej występujące na wschodzie Polski. Wrażliwe na mróz są zwłaszcza młode egzemplarze, dlatego zabezpieczenie zimowe jest szczególnie ważne w pierwszych 2-3 latach uprawy.

Rośliny wymagające zabezpieczenia na zimę to między innymi: metasekwoja chińska (Metasequoia glyptostroboides), cypryśnik błotny (Taxodium distichum), klon palmowy (Acer palmatum), tulipanowiec (Liriodendron tulipifera), magnolia (Magnolia Sp.), sośnica japońska (Sciadopitys verticillata), szydlica japońska (Cryptomeria japonica), laurowiśnia (Prunus laurocerasus), różaneczniki i azalie (Rhododendron), hortensja bukietowa (Hydrangea paniculata), lawenda (Lavandula angustifolia), niektóre róże (Rosa Sp.), powojniki (Clematis) oraz wrzośce (Erica sp.) i wrzosy (Calluna sp.).

Bardzo wrażliwe na mróz i wymagające solidnego przykrycia są niektóre gatunki ozdobnych traw, szczególnie popularna ze względu na dekoracyjne kwiatostany trawa pampasowa (Cortaderia selloana).

Zabezpieczenia wykonuje się po wystąpieniu pierwszych przymrozków, zwykle w listopadzie.
Okrywa powinna być przepuszczalna dla powietrza i częściowo dla światła. Materiały używane do zabezpieczeń to głównie: 

• agrowłóknina polipropylenowa
• słoma
• maty wiklinowe
• kora mielona
• gałęzie roślin iglastych (świerk, ew. jodła)

Dostateczną izolację dla cebul i kłączy roślin ozdobnych zimujących w gruncie powinna zapewnić dodatkowa warstwa kory.

Rośliny pozostawione w ogrodzie w pojemnikach, szczególnie narażone na przemrożenie korzeni, najlepiej odizolować od podłoża, a donice zabezpieczyć owijając tkaniną jutową, agrowłókniną lub innym materiałem.

Pnie drzew owocowych nagrzewają się pod wpływem promieni słonecznych i mogą pękać na mrozie. W celu uniknięcia takich uszkodzeń pnie bieli się wapnem lub owija matami słomianymi, tekturą, czy agrowłókniną.

W niektórych przypadkach stosuje się kopczyki z kory sosnowej. W ten sposób można zabezpieczać róże, młode pnącza oraz niektóre krzewy. Nawet jak zmarznie część naziemna rośliny, nowe pędy powinny odbić z korzenia.

Część zimowych uszkodzeń roślin jest spowodowana tzw. suszą fizjologiczną. Zjawisko to jest związane z transpiracją roślin zimozielonych. Z ogrzanych słońcem liści roślin paruje woda, natomiast zmarznięta gleba uniemożliwia korzeniom pobieranie wody. W celu uniknięcia tego zjawiska należy dobrze nawodnić rośliny jesienią (w momencie gdy wystąpiła niewielka ilość opadów). Daje to możliwość pobierania wody z głębszych, nie zmarzniętych warstw gleby.

Należy pamiętać o systematycznym usuwaniu śniegu zalegającego na roślinach w celu ochrony przed uszkodzeniem gałęzi. Rośliny o formach kolumnowych, szczególnie narażone na rozłamywanie korony pod ciężarem śniegu można zabezpieczyć poprzez związanie korony.

Zdejmowanie osłon powinno następować stopniowo, najlepiej w pochmurne, ale bezdeszczowe dni. Na czas spodziewanych nocnych przymrozków rośliny należy ponownie okresowo okryć.